
Fikstür nedir ve robotik kaynakta neden kritiktir?
15 Ekim 2026
Robot hücresinde ışık perdesi ve alan tarayıcı nasıl seçilir?
20 Ekim 2026Cobot, insanla aynı çalışma alanında ve yakın mesafede çalışmak üzere tasarlanmış robottur. Geleneksel endüstriyel robotlar genellikle bir çitin ya da kabinin arkasında, insandan ayrı bir alanda çalışır. Cobotlar ise bu ayrımı kaldırmak için geliştirilmiştir.
Cobot nedir?
Cobot adı İngilizce “collaborative robot” ifadesinden gelir ve insanla doğrudan, yakın mesafeli etkileşim için tasarlanan robotları anlatır (Wikipedia). Türkçede kolaboratif robot ya da işbirlikçi robot olarak da anılır. Güvenliği hafif malzemelere, yuvarlatılmış kenarlara, hız ve kuvvet sınırlarına ya da bunları izleyen sensörlere ve yazılıma dayanır.
İlk örnekler 1990’ların ortasında ABD’deki Northwestern Üniversitesi’nde J. Edward Colgate ve Michael Peshkin tarafından geliştirildi. Çalışmalar General Motors’un 1994’te başlattığı bir girişimle desteklendi ve bu robotlara verilen ad bir isim yarışmasında ortaya çıktı.
İnsan ve robot hangi düzeyde iş birliği yapar?
İnsan ile robot arasındaki iş birliği, aynı alanda bulunmaktan aynı parça üzerinde aynı anda çalışmaya kadar dört düzeyde olabilir. Bu düzeyleri Uluslararası Robotik Federasyonu tanımlar.

- Bir arada bulunma. İnsan ve robot arada çit olmadan aynı alanda bulunur ama aynı çalışma bölgesini paylaşmaz.
- Sıralı iş birliği. İkisi aynı çalışma bölgesini paylaşır ve aynı parça üzerinde sırayla çalışır.
- Eş zamanlı iş birliği. İnsan ve robot aynı parça üzerinde aynı anda çalışır.
- Tepkili iş birliği. Robot insanın hareketlerine gerçek zamanlı olarak tepki verir.
Endüstrideki iş birlikçi uygulamaların çoğu bugün ilk iki düzeyde, yani bir arada bulunma ve sıralı iş birliği düzeyinde çalışır. Eş zamanlı ve tepkili iş birliği ise daha az görülür ve geleceğe yönelik hedefler arasında yer alır.
Cobot geleneksel robottan nasıl ayrılır?
İki robot tipi arasındaki temel fark, insanla aynı alanı paylaşıp paylaşmamalarıdır. Aşağıdaki tabloda bu farkın çalışma alanına, güvenliğe, tasarıma ve tipik işlere yansıması yer alıyor.

| Ölçüt | Geleneksel robot | İş birlikçi robot |
|---|---|---|
| Çalışma alanı | Çit ya da kabin içinde, insandan ayrı | İnsanla aynı alanda, yakın mesafede |
| Güvenlik | Fiziksel koruma, ışık perdesi, alan tarayıcı ve risk değerlendirmesi | Hız ve kuvvet sınırları, sensörler ve risk değerlendirmesi |
| Tasarım | Yüksek hız ve taşıma kapasitesi için | İnsana temas riskini azaltmak için hafif ve yuvarlatılmış |
| Tipik iş | Kaynak, ağır taşıma, yüksek tempolu paletleme | Makine besleme, montaj, ağır parça kaldırmaya yardım |
Cobot her zaman çitsiz mi çalışır?
Hayır, bir robotun iş birlikçi olarak tanıtılması uygulamanın kendiliğinden güvenli olduğu anlamına gelmez. Robot standartlarında bu kelimenin resmî bir tanımı yoktur ve bir uygulamanın iş birlikçi sayılıp sayılmayacağına risk değerlendirmesi ve kullanım amacına bakılarak karar verilir. Örneğin robotun ucundaki araç keskin bir kesici ya da sıcak bir torçsa, robot ne kadar yavaş olursa olsun ek koruma gerekebilir.
İş birlikçi robotlar hangi standartlara tabidir?
Cobotlar da diğer endüstriyel robotlar gibi robot güvenliği standardı ISO 10218’in iki bölümüne tabidir. ISO 10218-1 robotun kendisine ilişkin gereklilikleri, ISO 10218-2 ise robotun bir uygulamaya entegre edilmesini ele alır ve iki bölüm de risk değerlendirmesine dayanır. İş birlikçi uygulamalar için ayrıca ISO/TS 15066:2016 teknik şartnamesi yol gösterir.
Bu belgeler iş birlikçi çalışmayı dört yöntemle tanımlar (OSHA).
- Güvenlik dereceli izlenen duruş. İnsan ortak alana girdiğinde robot durur ve insan çıkana kadar izlenen bir duruşta bekler.
- Elle kılavuzlama. Operatör robotu elle yönlendirerek hareket ettirir.
- Hız ve mesafe izleme. Robot insanla arasındaki mesafeye göre yavaşlar ya da durur.
- Güç ve kuvvet sınırlama. Temas olursa robotun uyguladığı güç ve kuvvet belirlenen sınırların altında kalır.
Cobot hangi işlerde kullanılır?
Cobotlar endüstride en çok makine besleme, montaj, ağır parçaların kaldırılmasına yardım ve bina içinde malzeme taşıma işlerinde kullanılır. Operatörün robotla aynı istasyonda çalıştığı, işin tekrarlı ama yükün ve hızın sınırlı olduğu uygulamalarda cobotlar öne çıkar.
Ağır taşıma, yüksek tempolu paletleme ve kaynak gibi işlerde ise çoğu zaman koruma içinde çalışan geleneksel bir robot daha uygun olur. Robotik otomasyonda üstlendiğimiz proje türlerini özel robotik çözümler sayfamızda listeliyoruz. Robotik otomasyonla ilgili sorularınız için iletişim sayfamızdaki e-posta adresine yazabilir ya da bizi telefonla arayabilirsiniz.
Cobot ile ilgili sıkça sorulan sorular
1. Kolaboratif robot nedir?
Kolaboratif robot, insanla aynı alanda ve yakın mesafede çalışmak üzere tasarlanmış robottur. Cobot adı da İngilizce “collaborative robot” ifadesinden türetilmiştir ve iş birlikçi robot anlamına gelir.
2. Cobot güvenli midir?
İş birlikçi robotlar hız ve kuvvet sınırları ve sensörleri sayesinde insanla yakın çalışmaya uygun tasarlanır. Yine de uygulamanın güvenliği robotun ucundaki araca, parçaya ve çalışma düzenine bağlıdır ve her uygulama için risk değerlendirmesi yapılır.
3. İş birlikçi robotlar geleneksel robotların yerini alır mı?
Hayır, iki robot tipi farklı işler için tasarlanmıştır. İş birlikçi robot insanla yakın çalışılan, yükün ve hızın sınırlı olduğu işlerde öne çıkar, geleneksel robot ise kaynak, ağır taşıma ve yüksek tempolu işlerde kullanılmaya devam eder.
4. İş birlikçi robotlar hangi sektörlerde kullanılır?
İş birlikçi robotlar üretimde makine besleme, montaj ve ağır parçaların kaldırılmasına yardım gibi işlerde kullanılır. Bina içi lojistikte malzeme taşımada ve kamuya açık alanlarda bilgilendirme görevlerinde de bu robotlara rastlanır.




